In die saak tussen: 

en

UiTSPRAAK

Die appellant was as beskuldigde 2 in die Wynberg streekhof skuldig bevind aan drie klagtes, naamlik
1.	Roof met verswarende omstandighede;
2.	Huisbraak met die opset om te roof en roof met verswarende omstandighede; en
3.	Afpersing.
Die appellant is tydens die verrigtinge deur 'n plaaslike prokureur verteenwoordig.

Op beide die roof en die huisbraak aanklagte is hy gevonnis tot 15 jaar gevangenisstraf en op die klagte van afpersing is hy gevonnis tot tien jaar gevangenisstraf. Die Hof het gelas dat tien jaar van die gevangenisstraf vir huisbraak met die vonnis op die roofklagte sou saamloop.

Hy kom nou in hoer beroep teen beide die skuldigbevindings en die vonnisse.

Namens horn word aangevoer dat -
1.	die verhoorhof fouteer het om horn skuldig te bevind op aanklagte 1 en 2, aangesien dit neerkom op Vi verdubbeling van die aanklagte;
2.	die verhoorhof fouteer het deur te bevind dat die Staat bo redelike twyfel bewys het dat die appellant deelgeneem het aan die roof; en
3.	daar nie genoegsame getuienis aangebied was om 'n skuldigbevinding op die afpersingklagte te regverdig nie.
Wat die vonnisse betref, word daar gesubmitteer dat die Hof fouteer het om te bevind dat die bepalings van die minimum strafwetgewing, synde die algemene Strafwysigingswet, 105 van 1997, van toepassing is; tweedens, dat die Hof fouteer het deur me te getas dat die vonnisse op aanklagte 1 en 2 in hul geheel samelopend uitgedien moes word nie en, derdens, dat die Hof fouteer het om nie die baie swaar kumulatiewe effek van die vonnisse in ag te neem nie.

Die agtergrond van die gebeure wat tot die skuldigbevindings gelei het, is kortliks die volgende: Die klaer en sy vrou - dEt blyk dat die persone in hulle sestigerjare was - het op 30 September 1998 per motor by hulle huis aangekom in Kenilworth. Die klaer het daar in sy motorhuis ingery en sy vrou was besig om uit die kar uit te klim, toe hulle aangeval en oorrompel is,

In sy verduideliking aan die Hof, het die appellant getuig dat toe die rowers by horn gekom net, hulle horn oorrompel het en aan Vi paal agter die huis vasgemaak het. Hulle het ook sy bankkaart van horn geeis en hy het dit aan hulle verskaf.

Op 4 November, dit wil se 'n bietjie meer as Yi maand later, het hy sy bankstaat aangevra en gesien dat daar R11 000 in die bankrekening was. Hy het toe R3 000 getrek. Die volgende dag het hy na De Aar vertrek. Hy het R3 000 in Britstown en R4 000 in De Aar onttrek.    Hy se ook dat hy homself teegesit het toe die rowers horn oorrompel het, en een van hulle blykbaar probeer slaan het.

Die landdros som sy getuiems soos volg op:

"Mnr Cyster het n baie swak indruk gemaak. Hy het homself onder andere in die volgende opsigte weerspreek:
(1)	In sy pie itverduideli king is gese dat die aanvalfers sy bankkaarte en pin geeis het. In kruisondervraging het hy gesS dat die aanvallers sy bankkaart in sy werksak gekry het.
(2)	In hoof het hy gese dat hy geklap, geskop en met 'n wapen oor sy kop geslaan is. In kruisondervraging het hy gese dat dit hy op sy skouer gekap was.
(3)	Een oomblik het hy beweer dat sy skouer beseer is, die volgende het hy geen beserings opgedoen nie.
4.	Hy het nie vir die polisie gese dat van sy beursie en R40 beroof is nie, omdat hy nie gedink het dat dit belangrik is nie. Later het hy gese dat hy eers die volgende dag besef het dat sy beursie weg is en toe het hy vir inspekteur Robertson gese.
5.	Sy relaas van sy gesprekke met mnr Kay oor die betaling van sy salaris en vakansiegeld is so weersprekend dat dit belaglik is.
6.	Sy getuienis was dat nieteenstaande die hardhandige hantering hy geen beserings opgedoen het nie. As dit so is, maak dit sy bewering dat mnr Shub me beserings gesien het nie, omdat hy deurmekaar was, nie sin nie."

Die streeklanddros het dan ook daarop gewys dat hy aanhoudend sy getuienis gefabriseer het om antwoorde te verstrek. Laastens, het die landdros bevind dat sy getuienis in die volgende opsigte onwaarskynlik is:
(1)	By die hek toe hy van een aanvalfer bewus was, was hy nie bereid om sy vuurwapen te gebruik nie. In die motorhuis, in die aangesig van verskeie bewapende aanvallers en terwyl hy hyself onbewapen is, val hy een van die aanvallers.
(2)	Dit maak nie sin dat hy nie sybankkaart gestop het omdat daar nie geld in sy rekening was nie, wetende dat h groot moontlikheid bestaan het dat mnr Kay geld in sy rekening sou inbetaaL
(3) Dit is hoogs onwaarskynlik dat die aanvallers sy bankrekening vanaf die 1ste Oktober sou gebrufk en horn eers 5 Oktober sou versoek om die rekening nie te stop nie. Waarom sal hulle toelaat dat geld in sy rekening tnbetaal word, as die moontlikheid bestaan dat die rekening te enige tyd gevries kon word."

En die landdros wys dan verder daarop dat dit hoogs onwaarskynlik is dat Vi piigsgetroue seku rite it swag so gekarnuffel sou word en dat sy hele weergawe van die verloop van die aanval nie strook met die optrede van Yi phgsgetroue opgeleide sekuriteitswag nie.

h Verdere onwaarskyniikheid is dat onbekende aanvailers sal besluit om die bankkaart van h sekuriteitswag te gebruik vir die doeleindes van huHe afpersing.

Wat die klaer betref en die landdros se siening van sy getuienis, stem ek, na oorweging van die klaer se getuienis, saam met die fanddros se opsomming. Hy se, wat ook terloops deur die verdediging toegegee is, dat die klaer te alle tye kalm en met selfbeheersing getuig het. Hy het inteiligensie en 'n formidabele geheue openbaar. Sy beskrywing as basis van sy identifikasie van die appelant van die stem en die taaigebruik van die appellant van die appellant van wat met horn onderhandei het, dit wil se die eerste beskuldigde, was oortuigend. Hy het homself nie weerspreek nie en sy getuienis was ook in sekere opsigte gestaaf.

Die landdros het dus tot die gevolgtrekking gekom, met inagneming van al die versigtigheidsbeginsels betrokke by die getuienis van n enkelgetuie, dat die klaer se getuienis in alle opsigte aanvaar kon word. Dit in teenstelling met die getuienis van die appellant, wat die landdros ook korrek, na my mening, verwerp het as onwaar.

Die Staat aan die ander kant het aangevoer dat vanwee die applikant se betrokkenheid by die aanval en vanwee die feit dat hy deel was van die groep wat by was toe die klaer onderneem het om bedrae te betaal en vanwee die feit dat hy daarna homself aktief geassosieer het met die misdaad van afpersing deur sy bankrekening beskikbaar te stel vir die inbetaling van die geld, hy as mededader en ook as medepligtige beskou moet word.

'"n Medepligtige vereenselwig horn bewustelik met die pleging van die misdaad deur die dader of mededaders deurdat hy bewustelik behulpsaam is by die pleging van die misdaad of deurdat hy bewustelik die dader of mededaders die geleentheid, die middele of die inligting verskaf wat die pteging van die misdaad bevorder."

Na my mening is daar genoegsame getuienis om aan hierdie toets te voldoen in die lig van die aktiewe metode waarmee die appellant homself geassosieer het met die misdaad deur die beskrkbaarstelling van sy bankrekening.

In hierdie geval is die feite duidelik uiteengesit in die klagstaat want die beskuldigde is gese dat die Staat sou beweer dat verswarende omstandighede soos omskryf in die Strafproseswet aanwestg was by die misdade. Derhalwe is ek van mening, in die lig daarvan dit asook die manier waarop die saak deur die appellant se regsverteenwoordig hanteer is, dat hy wel 'n regverdige verhoor gehad het.

Die volgende kan ook genoem word: die landdros het in sy uitspraak sonder om na die minimum vonnis wetgewing te verwys, aangedui dat na inagneming van al die reievante feite, hy tevrede was dat daar nie versagtende omstandighede vir die appellant aanwesig was nie.

Laastens moet Yi mens ook in gedagte hou dat die streeklanddros in elk geval Yi vonnis van 15 jaar gevangenisstraf kon opEe sonder om die minimum vonnis wetgewing te gebruik. Ek is dus tevrede dat die submissie wat in effek daarop neerkom dat die appellant nie 'n regverdige verhoor gehad het nie kan slaag nie.

Wanneer dit kom by die verdere submissies in verband met vonnis, meen ek egter dat daar nie genoegsame aandag geskenk ts aan die effek van kumulatiewe uitwerking van die strawwe nie en vir daardie rede is ek van mening dat Yi aanpassing gedoen kan word.

In die omstandighede slaag die appel ten dele met die volgende resultaat:
1.	Die skuldigbevinding en vonnis op aanklag 1, naamlik, roof met verswarende omstandighede, word bekragtig, dit wil se die 	vonnis van vyftien (15) jaar gevangenisstraf word bekragtig.
2.	Die skuldigbevinding en vonnis op aanklag 2, naamlik, huisbraak met die opset om te roof en roof word tersyde gestel.
3.	Die skuldigbevi riding op aanklag 6, naamlik afpersing, word bekragtig.
4.	Die vonnis op aanklag 6 word tersyde gestel en vervang met 'n vonnis van ses (6) jaar gevangenisstraf.
5.	Dit word gefas dat drie (3) jaar van die vonnis op aanklag 6 met die vonnis op aanklag 1 sal saamloop.
	Die effektiewe vonnis is dus agtien (18) jaar gevangenisstraf.

Die streeklanddros se bevinding dat die appellant nie geskik is om 'n vuurwapen te hanteer nie en dat die appellant onbevoeg geag word om 'n vuurwapen te besit bly van krag.

Die vonnisse in hierdie uitspraak genoem sal terugwerkend wees tot die datum van die vonnisse wat deur die streeklanddros opgele is, dit wil se 10 April 2000.