IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA
(KAAP DIE GOEIE HOOP PROVINSIALE AFDELING)

In die saak tussen:
DIE STAAT
en
FREDLIN MAAHMAN

Die beskuldigde is skuldig bevind op vier klagtes in die streekhof in Worcester. Die eerste kiagte is een van huisbraak met die opset om te verkrag en toe en daar die klaagster, Anine Simmington, verkrag het. Die tweede kiagte is ook een van verkragting. Die derde kiagte is dat hy haar sou beroof het van R260,00. Hierdie drie kiagtes is alma! gepleeg op 11 September 1 999. Dan is daar 'n vierde kiagte van poging tot verkragting wat gepleeg is op 19 Oktober 1999.
Hierdie skuldigbevindings deur die landdros is ingevolge die bepalings van artikel 52(1) van Wet 105 van 1997 na hierdie Hof verwys vir die bekragtiging van die skuldigbevindings en oplegging van vonnis omdat, wat die eerste twee klagtes betref, dit van so 'n aard is dat dit kwalifiseer vir die oplegging van 'n minimum vonnis. Ingevolge die bepalings van artikel 51(1) moet hierdie Hof nou vir u vonnis.
Artikel 51 lees naamlik soos volg:
"(1} Ondanks enige ander wet, maar behoudens sub- artikels (3) en (6), moet 'n Hoe Hof -
(a) indien hy 'n persoon skuldig bevind het aan 'n misdryf in Deel I van Bylae 2 bedoel; of
(b) indien die aangeleentheid kragtens artikel 52{1) na hom verwys is nadat die betrokke persoon skuldig bevind is aan 'n misdryf in Deel I van Bylae 2 bedoel
die persoon tot lewenslangegevangenisstraf vonnis."
Sub-attikel (3) lees soos volg:
"Indien 'n hof in sub-artikel (1) of (2) bedoel, tevrede is dat daar wesenlike en dwingende omstandighede bestaan wat die oplegging van 'n mindere vonnis as die-vonnis by daardie sub-artikels voorgeskryf regverdig, teken hy sodanige omstandighede in die notule van die verrigtinge aan en kan hy daarop sodanige mindere vonnis ople."

In die eerste plek is dit duidelik dat die bepalings van artikel 51 het nie die Hof se diskresie by vonnisoplegging uitgewis nie, maar dit het dit seer sekerlik beperk. Tweedens, die Hof moet vonnisoplegging benader op die basis dat die Wetgewer 'n vonnis bepaal het wat normaalweg opgele moet word. Met ander woorde, dit is die straf wat gewoonweg van toepassing sou wees tensy daar wesenlike en d wingende omstandighede sou wees. Derdens, so is daar deur MARAIS, AR beslis, tensy daar duidelik ware oortuigende redes bestaan vir 'n ander vonnis, moet die Hof die voorgeskrewe vonnis ople. Vierdens, die Hof moet nie ligtelik op flou gronde van die voorgeskrewe vonnis afwyk nie en spekulatiewe hipoteses in die beskuldigde se guns, te veel simpatie en 'n neiging teen tronkstraf vir 'n eerste oortreders sowel as persoonlike twyfel by die Hof oor die effektiwiteit van die beleid onderliggend aan die voorgeskrewe vonnis en klein verskille in deelneming by meerdere daders moet uitgesluit word.

Nou die vraag wat natuurlik ook ter sprake kom is of daar ehige aanduiding is dat jou selfbeheer, jou oordeel, jou verantwoordelikheidsin deur die alkohol en dwelms beTnvloed is en tot die mate wat dit wel bei'nvloed is, moet daardie mate bepaal word.

As ek sogenaamde "common good sense" moet toepas op die saak, dan kan ek tot geen ander gevolgtrekking kom dat die feit dat jy drank ingehad het {en moontlik deur dwelms ook beweeg is) tot 'n swakker oordeel gelei het, maar dat dit eintlik nie die primere verduideltking is vir jou teenwoordigheid in die koshuis was daardie nag nie. Ek dink jou motief was, soos wat jy getuig het hier voor my, was om te gaan steel en die vraag is nou net of die drank en dweims wel 'n rol gespeel het in die pleging van die verkragting. Op die ou end het ek tot die gevolgtrekking gekom dat dit moontlik 'n rol kon gespeel het, maar dat dit nie van so 'n aardis dat ek verplig is om dit in aanmerking te neem by die bepaling of daar "wesenlike en dwingende omstandighede" was soos bedoel in die wet nie.

Onder al hierdie omstandighede dink ek nie dat die gebruik van die drank en die dweims eintlik wesenlik 'n rol gespeel het nie. Jy is maar net 'n man wat eenvoudig, wat die gemeenskap betref, in vyandskap met hulle leef. As ek verder die impak van jou optrede in Anine Simmington se geval in aanmerking neem, kan ek ongelukkig nie met jou advokaat saamstem dat daar wesenlike en dwingende omstandighede is nie. Jou optrede het vir haar bittere en ernstige gevolge gehad. Sy is klaarblyklik geestelik ernstig gekrenk deur jou optrede.

VAN DER WESTHUIZEN, WnR