IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA
(WES-KAAP HOE HOF, KAAPSTAD)

In die saak tussen:
DIE STAAT
en

VONNIS

DLODLO, J:

"Beskuldigde is maklik beinvloedbaar en kan nie onder groepsdruk sy standpunt inneem nie. Hy handhaaf n saamleefverhouding en het twee kinders wat hy versorg. Beskuldigde het finansieel swaargekry om sy gesin te onderhou. Beskuldigde erken dat hy geroof het, maar en hy pteit onskuldig op die verkragtingsaak. Hy openbaar berou ten opsigte van sy aandeel in die misdaad en verklaar dat hy graag konstruktief wil funksioneer."

Beskuldigde 3 was op 26 Januarie 1985 gebore. U ouderdom huidiglik is 23. Ten tyde van die pleging van die misdrywe was u toe nog 19 jaar oud gewees. U was werkloos en het geen vrou en geen kinders nie. Op skool het u gevorder tot Standerd 6   Die Proefbeampte meld die volgende oor u:

"Beskuldigde het as Graad 6 leerder die skool Dagbreek Prim^re verlaat. Hy was n onbeheerbare leerder en het gereeld van die skool gedros en sy verhouding met die opvoeders en mede-leerders was onstabiel. Hy was geskors van die skool omdat hy hom aan gomsnuif skutdig gemaak het. Beskuldigde het nooit weer na die skool teruggekeer nie. Hy het nooit regtig die arbeidsmark betree nie."

U het die volgende geskiedenis, dit wil se u botsing met die Regstelsel. 5 November is u skuldig bevind op diefstal. 13 September 2002 n ander diefstal. 22 Oktober 2002 huisbraak met die opset om te steel en diefstal. U het ook n vorige veroordeling van verkragting wat u bevestig het. Die Proefbeampte het die volgende in die verslag genotuleer:

"As gevolg van sy onstabiele maatskaplike omstandighede het beskuldigde op laerskool onbeheerbare gedrag geopenbaar en met n negatiewe vriendekring geassosieer.    Beskuldigde het op jeugdige ouderdom met die gereg gebots as gevolg dat hy gedurig in winkeldiefstalsake betrokke was. Hy het op h jeugdige ouderdom begin gom snuif en dagga rook wat veroorsaak het dat hy onverantwoordelik opgetree het."

Myns insiens is die verswarende faktore voor die handliggend en totaal oorskadu enige moontlike versagtende faktore in die onderhawige saak. Ek is van mening dat in die huidige geval weeg die noodsaaklikheid om behoorlike uiting te gee aan faktore van vergelding en afskrikking sowel as aan die gemeenskap se afsku aan verkragting. hoofsaaklik groepverkragting van hierdie aard teen weerlose vrouens sterker as die moontlikheid van rehabilitasie. Geweldsmisdade en vera! verkragting met verswarende omstandighede het werklik, wat omvang daarvan betref, toegeneem op so n mate dat die algemene publiek tereg om beskerming betoog.

"It is not wrong that the natural indignation of the interested persons and of the community at large should receive some recognition in the sentences that Courts impose, and it is not irrelevant to bear in mind that if sentences for serious crimes are too lenient, the administration of justice may fall into disrepute and the injured persons may incline to take the law into their own hands."

"A sentencing policy that caters predominantly or exclusively for public opinion is flawed. It remains the Court's duty to impose fearlessly an appropriate and fair sentence, even if the sentence does not satisfy the public'

"...that justice must be done with compassion and humanity not by the rule of thumb, and that a sentence must be assessed not callously or arbitrarily or vindictively, but with due regard to the weakness of human beings and their propensity for succumbing to temptation, but it must also be borne in mind that the consideration of mercy must not be allowed to lead to the condonation or minimization of serious crimes."

"The interests of society are best served by a sentence which produces the biggest advantage, or the least potential harm, to society. Any positive purpose, positive for the community that is, which can be served by the sentence, should therefore be promoted in the interest of society. If future crime can be prevented by a sentence, whether by deterring the accused or other potential offenders, whether by reforming the offender or whether by protecting society from the offender by other means, such a sentence will be in the interest of society."

Dit is sekerlik een van die mees nadelige gevolge van n vonnis wat gevangenisstraf behels dat onskuldige persone wat van die oortreder afhanklik is, hulle bron van onderhoud verloor. Hulle word indirek ook gestraf sender dat die Hof dit kan verhoed. Nee, amper eike dag word enkele ouers skuidig bevind en gevonnts in ons Howe. Ouers moet liewerste deegiike dink oor wat met hulle kinders sal gebeur voordat hulle hulself in die pleging van ernstige misdrywe skuidig maak of blootstel. Die regspan namens al drie van u-hulle het betoog dat ek die manier waarop u-hulle groot gemaak is, armoede en misbruik van verdowingsmiddels in ag moet neem as faktore wat saam met ander persoonlike omstandighede beskou word as wesenlike en dwingende omstandighede.

Ek verskil egter. Die meerderheid van die burgers van hierdie land, Suid-Afrika, het onder dieselfde omstandighede grootgeword, maar hulle kan ander mense se regte respekteer. Ek het derhalwe deeglik vir die feite en/of omstandighede in die onderhawige saak wat wesenlike en dwingende omstandighede daarstel, gesoek. Ek kan geen sodanige feite en/of omstandighede vind nie. U word derhalwe soos volg gevonnis:

DLODLO, J