(KAAP DIE GOEIE HOOP PROVINSIALE AFDELING)

In die saak tussen:

UITSPRAAK

Geriefshalwe word daar na die appellant as die beskuldigde verwys.

Die beskuldigde net in die streekhof te Ladismith tereggestaan op 'n aanklag van moord. Die hoof inhoud van die klagte teen hom was dat hy op 5 Augustus 2006 naby die Laingsburgpad, Ladismith wederregtelik en opsetlik vir Heinrich Bell (na wie ek hierna as "die oorledene" sal verwys) gedood het deur hom met 'n mes of ander skerp voorwerp te steek. Dit was beweer dat die bepalings van artikel 51 van die Strafregwysigingswet, 105 van 1997, van toepassing was.

Die beskuldigde, wat deur n prokureur verteenwoordig was, net onskuldig gepleit en het in 'n formele pleitverd u id el iking erken dat hy die oorledene een keer in die nek gesteek het met n skroewedraaier wat van draad gemaak was en dat die lykskouingsverslag en die gevolgtrekking daarin vervat korrek was; dat die identiteit van die oorledene korrek was; en sy liggaam geen verdere letsels opgedoen het van dat dit gevind is totdat die lykskouing daarop uitgevoer is nie.

Nadat die Staat getuies aangebied het en die beskuldigde self getuig het, is hy skuldig bevind, soos aangekla, en h vonnis van agt jaar gevangenisstraf opgele. Die beskuldigde appelleer nou na hierdie Hof teen sy skuldigbevinding met vertof van die verhoorhof.

Dit is insiggewend vanuit die oorkonde dat die verhoorianddros die aansoek om verlof toegestaan het omdat hy, onder andere, van menlng was dat daar 'n redelike moontlikheid bestaan het dat h hof van appei moontlik sou kon bevind dat die beskuldigde eerder aan strafbare manslag as moord skuldig is.

By die partytjie was daar, onder andere, die beskuldigde, die oorledene, Mariaan Rossouw (na wie ek hierna as "Mariaan" sal verwys) en Ryno van der Berg. Die laasgenoemde twee persone was as getuies geroep. Die beskuldigde is die pa van 'n kind waarvan Mariaan die moeder is en verwek was terwyl hulle nog in 'n verhouding met mekaar verkeer het, Die oorledene blyk 'n mansvriend van Mariaan te gewees het ten tyde van sy oorlye. VanweS die feit dat die dansery aan die buitekant van die huis plaasgevind het en die beligting swak was - daar was slegs n buitelig by die voordeur - en die getuies se waarnerningsvermoe daardeur nadelig be'r'nvloed moes gewees het en hulle boonop waarskynlik almal beskonke was, word die gebeure wat die oorledene se dood voorafgegaan het, slegs in bree weergegee en slegs tot die mate dat dit deur getuies bevestig was of deur waarskynlikhede begunstig word.

Dit skyn gemeensaak te wees dat die beskuldigde na Pinok se huis was om 'n tuisgemaakte skroewedraaier van draad, ongeveer 24 sentimeters lank, te gaan haal om sy bandspeler reg te maak. Daar het op n stadium h argument tussen Mariaan en die beskuldigde ontstaan oor goedere wat hy vir hulle kind gekoop het en vroeer die dag aan haar oorhandig het ter nakoming van sy onderhoudverpligtinge, maar dat sy op die betaling van meer geid aangedring het.

Die argument blyk op 'n stadium in die kombuis van Pinok se huis voortgesit te gewees het. In die kombuis was Mariaan, haar kind, die oorledene, die beskuldigde en 'n ander vrou genaamd Irene.

Omdat niemand anders gesien het wat presies daarna gebeur het nie en die oorledene nie meer in die land van die lewendes is nie, is n mens aangewese, hoe onbevredigend dit ook al mag wees, op slegs die beskuldigde se weergawe van wat daar gebeur het.

Wat ook al die beskuldigde met die skroewedraaier gedoen het, skyn as 'n voorbehoudende aanval - die Engelse ekwivalent waarvan 'n "pre-emptive strike" is - bedoet te gewees het. Daardie opt rede van die beskuldigde moet beoordeel word in die lig van die volgende feite: Die oorledene was op die beskuldigde se weergawe besonder beskonke. Hy getuig dat die oorledene nie in staat sou gewees het om weg te hardloop nie en dat toe hy horn probeer steek het, hy agter die mes aan geval het.

Die beskuldigde het ook getuig dat hy die oorledene vroeer in die kombuis van horn af weggestamp het en dat hy toe weggesteier het. InteensteMing met die oortedene, was die beskuldigde nog in staat om na regs te spring toe die oorledene die eerste keer na horn gesteek het en die beskuldigde was op sy eie erkenning groter van Mggaamsbou as die oorledene gewees.

Ek is bereid om ten gunste van die beskuldigde te aanvaar dat daar n wederregtelike aanval op 'n beskermingswaardige belang van die beskuldigde, naamlik sy liggaamsintegriteit gemaak was en dat toe hy tot teenoptrede oorgegaan het, die aanval nie ooglopend alreeds verby was nie.

Aangesien die beskuldigde eerder dan om homself uit die voete te gemaak het, die aanval met gebruikmaking van die skroewedraaier probeer afweer het, het sy afweershandeling myns insiens nie aan die vereistes wat deur ons howe gestel word, voidoen nie en het die landdros tereg die beskuldigde se verweer van noodweer verwerp.

Die verhoorhof het die beskuldigde aan moord skuldig bevind op sterkte van 'n bevinding dat hy die enkele steekwond, wat die oorsaak was dat die oorledene homself doodgebloei het, met opset by moontlikheidsbewussyn toegedien het. Daardie bevinding was gebaseer op die aard van die wapen wat gebruik was asook die Itgging van die wond. Daardie bevinding sou geregverdig gewees het indien dit op die feite bevind kon geword het dat die beskuldigde dit doelgerigd toegedien het.    Die feite stry egter daarteen.

Op die enigste weergawe voor die Hof, naamlik die van die beskuldigde, het hy Yi swaaibeweging na die oorledene uitgevoer en was hy nie seker daarvan of hy horn getref het al dan nie. Myns insiens dui die beskuldigde se weergawe op n afwesigheid van 'n wilsgerigte toediening van die steekwond en in die omstandighede was die afleiding dat die beskuldigde subjektief inderdaad die  moontlikheid voorsien  het dat sy

Die vonnis wat vandag opgele word, sal geag word opgele te gewees het op 19 Maart 2007, dit synde die datum waarop die beskuldigde oorspronklik gevonnis is.

Ten slotte wil ek net beide advokate vir hulle baie volledige en hulpvaardige betoogpunte bedank.