IN DIE HOOGGEREGSHOF KAAPSTAD 

GEHOU TE GEORGE

In die saak tussen:

DIE STAAT 
en
KERNEELS APRIL

VAN REENEN, R

	

Daar is verder by ooreenkoms ingehandig Bewysstuk E bevattemde tien foto's met punte daarop aangebring asook sleutel ter verduideliking daarvan. Die toneel op die foto's is van 'n beweerde misdaadtoneel te D'urban's denneplantasie, Kraaibosch,   George,   die   foto's   is   van   die   liggaam   van Nonolamile Nomakiziki Baleni. Ek wil net meld dat ek gaan verwys na die voorname van die slagoffers in klagtes 4, 5 en 6, dat ek hulle voorname gebruik nie ten einde enige disrespek aan hulle te openbaar nie, maar bloot vir my eie gerief.

Ook die volgende is by wyse van ooreenkoms ingehandig;
	
(a)	'n Mediese verslag, vorm J88 ten opsigte van Susan Willemse wat in gehandig is bewysstuk F.
(b)	Twee   foto's   van  die   plek  waar  Susan  Willemse  na bewering   verkrag   sou   gewees   het   in  'n   kloof  naby Buitenkantstraat   Nywerheidsgebied,   George.      Dit   is bewysstuk G.
[c]	Vier foto's van beskuldigde terwyl hy besig om sekere punte uit te wys, bewysstuk H.
[d]    Die   verslag   van   die   Spinale   Eenheid   van   die Conradie Hospitaal ten opsigte van Mavis Maphotolo se toestand, dit is bewysstuk S.

Die Staat het ten opsigte van klagtes 1, 2 en 3 Susan Willemse,   haar nou veertienjaar oue suster en  Inspekteur Ursula Tessa Plaatjies as getuies geroep. Susan Willemse het getuig dat sy op 26 November 1998 ongeveer nege dertig met haar sustertjie, Natascha, na die George Gevangenis, waarna hulle verwys as die Rooi Hel, geloop het, om iemand wat sy geken het, te gaan besoek. Sy was toe ongeveer 27 jaar oud en sover ek kan vasstel van die getuienis, haar sustertjie tien of elf jaar, en beskuldigde het hulle van agter ingehaal. Sy ken die beskuldigde van sien vanaf ongeveer 1985 en op kopskud wanneer hulle groet basis.

plek waar hulle met wit bussies met 'n rooi kruis op ry. Sy het ontken dat hy vir haar gese het dat hy na 'n kwekery in Yorkstraat, waar hy bly, op pad was, en die klaagster en die beskuldigde het op 'n vriendskaplike voet uitmekaar uitgegaan. Die klaagster en haar suster het tussen tien en elfuur terug begin stap in dieselfde rigting as waaruit hulle vantevore gekom het. Sy se dat hulle die beskuldigde laas gesien het by 'n boompie waar hy gestaan en water afslaan het, en dat hy haar 'n kyk gegee het wat haar onrustig gemaak het. Sy het opgestaan en vir haar suster gese om weg te hardloop indien daar enige probleme sou ontstaan. Haar onrus was geprikkel deur die feit dat die beskuldigde, anders as wat hy voorheen gese het, nie by die Rooi Hel opgedaag het nie. Op pad terug het die beskuldigde onverwags te voorskyn gekom waar hulle horn laas agtergelaat het.   Haar getuienis was anders waar sy toegee dat haar verklaring nie betroubaar was nie.

Die beskuldigde het toe hy klaar was opgespring, so ook die klaagster. Omdat sy bang was dat beskuldigde dit ook met Natascha sou doen het die klaagster vir Natascha gese om te hardloop en om nie om te kyk nie.   Natascha het die klaagster het die klaagster se skoene in haar hande gehad. Die beskuldigde het agterna geroep en vir die klaer toe gese dat sy haar broekie laat val het. Sy het nie omgedraai nie want sy het geweet dat dit was nie waar nie. Hulle het vir 'n polisiestasie gesoek ten einde 'n klagte te le.   Hulle kom twee Telkom werkers tee wat vir hulle beduie waar die polisiestasie was, hulle is daarheen en het 'n klagte gele. Die klaagster is medies ondersoek by die George Hospitaal. Die klaagster se dat sy daarna vuil en verneder gevoel het en somtyds voel dat sy   nie  wil   leef  nie.     Die   klaagster  het  ontken   dat  die beskuldigde vir haar gese het dat hy voel aangetrokke tot haar, maar se dat hy tog gese het dat hy haar al lankal dophou. Die klaagster ontken dat die beskuldigde gevra het om gemeenskap te he en dat sy daartoe ingestem het. Sy het ook ontken dat sy aangebied het en self sy penis in haar privaatdeel gehelp het.  Sy het ook ontken dat hulle, nadat die beskuldigde met haar gemeenskap gehad het, gestaan en gesels het. Die klaagster, volgens die ondersoekbeampte, het op 25 November 1998 die beskuldigde uitgeken van foto albums wat altesaam 5 000 foto's bevat.

Natascha Campher het getuig dat sy tans in graad 7 is en se dat sy nooit die beskuldigde in hulle buurt gesien het nie, en horn die dag vir die eerste keer teegekom het. Sy se hulle was op pad na die tronk toe om hulle oom te gaan besoek.   Hulle het geloop toe sy omgekyk en die beskuldigde agter hulle sien aanloop het. Die beskuldigde en hulle het normaalweg gepraat. Die klaagster sou vir die beskuldigde gevra het hoe mens by die Rooi Hel uitkom en hy het vir hulle beduie. Hy het gese dat hy op pad was na sy "baas" toe, om geld te gaan haal. Die beskuldigde het toe sy eie koers gevat en hulle hulle s'n. Op daardie stadium was daar nie enige probleme gewees nie. Nadat hulle by die tronk besoek afgele het het hulle beoog om dieselfde roete terug huis toe te volg.

"The cautionary rules have evolved because the collective wisdom and experience of judges has found that certain kinds of evidence cannot be safely relied on unless accompanied by some satisfactory indication of trustworthiness."

"Die vermaning tot versigtigheid wysig nie die bewyslas nie....Die Hof moet soos in enige ander saak bepaal of hy dit so sterk glo dat die beskuldigde die misdryf gepleeg het dat hy met vertroue kan se dat daar nie eers 'n redelike moontlikheid is dat die onskuldige weergawe waar kan wees. By die oorweging van daardie vraag moet die Hof horn laat lei deur rasionele reaksie op die getuienis....
	
Die vermaning tot omsigtigheid hou net in dat die verhoorhof 'nbewustheid moet handhaaf van die risiko wat (soms onopsigtelik) afwesig is by die spesifieke situasie wat voor die Hof dien."

"Die vraag is of die weergawe deur die Staat voorgele bo redelike twyfel die korrekte een is. Die teenhanger daarvan is of daar 'n redelike moontlikheid bestaan dat die beskuldigde se weergawe die korrekte een is. Verder as dit hoef nie gegaan te word nie. Wat laasgenoemde vraag betref is dit na my mening onder geen omstandighede geregverdig om bloot in isolasie na die beskuldigde se weergawe te kyk en in isolasie oor die teoretiese aanvaarbaarheid daarvan te besin nie. Die Hof moet 'n bevinding maak met inagneming van die feit dat die botsende weergawes is....Die Hof mag egter ook, na gelang van die omstandighede, op die basis van geloofwaardigheid (voorkoms en gedrag) en die waarskynlikhede en moontlikhede in Glegq [1973(1) SA 34 (A)] tot die gevolgtrekking    kom   dat   die       Staat   se weergawe waar is en die beskuldigde se weergawe eenvoudig onwaar is of minstens nie redelik moontlik waar is nie. Of die Hof kan met inagneming van presies dieselfde geloofwaardigheidsoorwegings tot die gevolgtrekking kom dat hy nie sonder meer in staat is om, selfs met inagneming van getuienis tot die teendeel, die beskuldigde se weergawe te verwerp nie en dat sodanige weergawe 'n redelike alternatiewe hipotese daarstel."

Wat die inhoud van die begrip redelik moontlik waar betref se die geleerde Regter die volgende, te bladsy 181;

Wat deurslaggewend onversoenbaar met die beskuldigde se weergawe van konsensuele gemeenskap is, is die feit dat hy na die gebeure sy eie koers inslaan en nie die klaagster en Natascha soos vooraf afgespreek huis toe vergesel het nie. Hy voer as rede daarvoor aan dat daar 'n drie meter hoe wal was waar hy, maar nie hulle nie, kon opgaan. Hy is egter nie vanmore in staat om te verduidelik vir watter rede hy nie in staat was om saam met hulle te loop nie. Indien dinge op so 'n vriendskaplike manier verloop het soos wat hy gese het en gesien die feit dat op sy weergawe die klaagster bereidwillig sou gewees het om later die aand met horn gemeenskap te he pas   daardie   optrede   van   die   beskuldigde   nie   in   by   sy weergawe van die voorafgaande gebeure nie.

Wat die derde klagte betref het sowel die klaagster as Natascha getuig dat die beskuldigde nadat hy 'n kapmes te voorskyn gebring het gese dat hy 'n behoefte het en dat die klaagster daarna R10,70 aan horn sou oorhandig het, die indruk is dat die klaagster dit gedoen het om te voorkom dat leed haar en Natascha aangedoen word. Roof is die wederregtelike opsetlike geweldadige wegname en toeeiening van 'n saak. 'n Direkte verband tussen die uitering van die dreigement en die verkryging van die saak is 'n vereiste. Dit wil voorkom dat indien die feite van die onderhewige saak holisties betrag word wat betref die te voorskyn bring en dreigemente van die kapmes asook die uitspreek van die gedagte dat die beskuldigde behoefte sou gehad het 'n artikulasie kon wees van 'n seksuele behoefte en nie desnoods om geld te kry nie.   Dit word beaam deur Natascha wat se dat toe die klaagster die eerste keer vir die beskuldigde gevra het of hy, deur te se dat hy 'n behoefte het hy geld bedoel het, het hy nee gese. Soos reeds gese wil dit voorkom asof die klaagster ten einde dit wat sy gevrees het te voorkom vrywillig geld aan die beskuldigde oorhandig het.  In die omstandighede bestaan daar by my twyfel of die Staat dus daar geslaag het om al die elemente ten opsigte van die derde klagte te wys en word die beskuldigde op die derde klagte onskuldig bevind.

Die beskuldigde se weergawe is dat hy op 28 November 1998 vanuit die rigting van Sandkraal op pad was na 'n besigheid wat hy as "antiques" beskryf het. Hy sou 'n afspraak daar gehad het. Hy se dat hy toentertyd alreeds vir 'n maand werkloos was, die aand vantevore laas geeet het en honger was. Hy het toe drie vrouens in die teenoorgesteld rigting deur die plantasie sien aankom. Die vrouens het elkeen 'n loop stok ongeveer borshoogte lank by hulle gehad. Hulle het Xhosa met mekaar gepraat. Die beskuldigde het hulle gegroet en het hulle vir R2 gevra sodat hy 'n brood by Rademachers kon gaan koop. Die een vrou het 'n wit bakkie gehad waaruit sy geeet het. Sy het horn die kos aangebied. Toe hy die kos gevat het sou een van die vrouens gese het voertsek. Op daardie stadium sou een van die vrouens agter horn gestaan het, op die stadium toe die kos aangebied was sou die dame wat agter horn gestaan het horn met 'n lapsak wat sy gehad het teen sy kop geslaan het. Hy het na links weggekoes, die twee vrouens wat voor horn gestaan het, het horn toe vasgegryp en daar het 'n stoeiery ontstaan. Die beskuldigde was volgens horn heel toevallig in besit gewees van 'n vaste lem dolk, plus minus 12 sentimeters lank wat hy 'n halfuur vantevore by 'n heining by sy swaer se plek in Sandkraal opgetel het.

Tydens kruisondervraging het die beskuldigde ook gese dat hy vyftig of sestig tree vanaf die toneel waar hy deur die drie vroue aangeval sou gewees het twee vrouens raakgeloop het. Hy se dat die bloed van sy hande gedrup het en dat hy ook die dolk in sy hand gehad het.   Toe hy beduie het dat hy in 'n bakleiery met vrouens betrokke was en sy hande vorentoe gebring het, het hulle geskrik en "yo" gese. Behalwe dit het hulle niks anders gese nie. Hy het toegegee dat Mputhule moontlik een van daardie vrouens was. Hy het bevestig dat mense ongeveer dertig tot veertig meter weg aangekom het en het die bewering dat hy vir gemeenskap sou gevra het te probeer ontmoet deur te se dat hy as gevolg van drankinname nie in staat sou gewees het om 'n ereksie te kry nie. Net Mputhule het ten opsigte van die bewering wat die onderwerp van   klag   7  vorm   getuig.     Gevolglik  moet  die  reels  van versigtigheid ten opsigte van haar getuienis toegepas word. Aangesien Unica nie beskikbaar was nie kan geen nadelige afleiding gemaak word van die feit dat sy nie deur die Staat as getuie geroep was nie. Alhoewel Mputhule in haar verklaring gese het dat sy nie in staat sou wees om die persoon wat haar beroof het uit te ken nie, blyk haar uitkenning van horn in die

Daar bestaan by my geen twyfel dat die persoon wat vir Mputhule en Unica in die bos raakgeloop het beskuldigde was nie. Dit kan ook nie blote toeval wees nie dat twee verskillende persone binne so 'n kort afstand en tydverloop twee verskillende groepe persone vir R5 sou gevra het nie. Mputhule is myns insiens 'n ongesofistikeerde persoon wat haar getuienis op 'n direkte en ongeborduurde wyse afgele het. Haar traagheid met die le van 'n klagte is versoenbaar met 'n mate van onbetrokkenheid en die stelling in haar verklaring dat sy die persoon wie haar beroof het nie weer sou kon uitken nie spreek van afwesigheid van enige angstigheid om enige iemand te impliseer.     Na my mening was sy 'n goeie en betroubare getuie, en bevind ek dat ook wat haar betref haar aan die reels van versigtigheid voldoen is.