RAPPORTEERBAAR

IN DIE Hoe HOF VAN SUID-AFRIKA (WES-KAAPSE Hoe HOF, KAAPSTAD)

						Hoe HOF VERWYSINGSNR: 091910 
						LANDDROS SE SAAKNR: 313/2009 
						LANDDROS SE REEKSNR: 08/2009
In die saak tussen: 
DIE STAAT 
en

UITSPRAAK OP HERSIENING

DE SWARDT, WnR:

Die beskuldigde, wat verteenwoordig was deur Me K van der Heever, het skuldig gepleit. Dit is duidelik uit sy pleitverduideliking dat die beskuldigde al die elemente van die misdryf erken het en hy is ooreenkomstig sy pleit skuldig bevind.  Die landdros het die beskuldigde gevormis tot 36 maande gevangenisstraf en het ingevolge artikel 276B van die Strafproseswet, Nr 51 van 1977, ('die Wet') gelas dat die beskuldigde nie vir parool in aanmerking mag kom alvorens hy 30 maande gevangenisstraf uitgedien het nie.

Na vonnisopiegging het dit tot die landdros se kennis gekom dat hy ingevolge die bepalings van artikel 276B(l)(b) van die Wet slegs by magte was om te gelas dat twee-derdes van die vonnis, met ander woorde 24 maande, as die nie-parool tydperk beskou moes word. Die landdros het die saak derhalwe op 30 Oktober 2009 ingevolge artikel 304(4) van die Wet op spesiale hersiening na hierdie Hof verwys, met die versoek dat hierdie Hof die vonnis dienooreenkomstig moes wysig.

Die saak het gedurende Desember 2009 in hierdie Hof op hiersiening gekom voor

Motala, R wat die volgende navraag aan die landdros gerig het:

"In the light of the minimal value of the goods stolen by the accused, the sentence imposed coupled with the order in terms of section 276B of Act 51 of 1977 appears to me to be excessive. Although the trial Magistrate has given a detailed judgment on sentence, he is requested to elaborate thereon, if he so wishes."

Wat die omstandighede random die pleeg van die misdryf betref, het die beskuldigde se regsverteenwoordiger op rekord geplaas dat die beskuldigde geen skade aangerig het om toegang tot die woning van die klaer te kry nie. Die deur van die huis was bloot toegemaak en nie gesluit nie, en die beskuldigde het slegs die deur oopgemaak. Die beskuldigde het die goedere geneem en in die loop al die kos opgeeet. Ten tyde van die pleeg van die misdryf het die beskuldigde nie werk gehad nie en derhalwe het hy nie geld gehad nie. As gevolg van hierdie situasie het hy die kos gesteel om te eet.
Die beskuldigde het'n redelike lang rekord van vorige veroordelings watgrotendeels bestaan uit huisbraak en diefstal. Op 20 Julie 1999 is die beskuldigde vir die eerste keer skuldig bevind aan huisbraak en diefstal en by daardie geleentheid is vonnis uitgestel tot 31 Augustus 2002. Hy is derhalwe ingevolge artikel 297(l)(a)(ii) van die Wet vrygelaat. Daarna is die beskuldigde nie minder nie as 7 keer skuldig bevind aan huisbraak en diefstal, die besonderhede waarvan die volgende is:

31 Augustus 1999: Huisbraak met die opset om te steel en diefstal gepleeg op 19 Maart 1999. Vonnis: 4 maande gevangenisstraf opgeskort vir 5 jaar;
14 Junie 1999: 	Huisbraak met die opset om te steel en diefstal gepleeg op 12 Maart 1999. Vonnis uitgestel ingevolge artikel 297(l)(a)(ii) voormeld;
24 Mei 2001:       	 Huisbraak en diefstal gepleeg op 6 Januarie 2001.
Vonnis: 6 maande gevangenisstraf opgeskort vir 5 jaar.

11 November 2004: Huisbraak met die opset om te steel en diefstal gepleeg op 17 September 2004. Vonnis: 24 maande gevangenisstraf;
22 Mei 2006: 	Huisbraak met die opset om te steel en diefstal gepleeg op 16 Februarie 2006. Vonnis: 30 maande gevangenisstraf.

Op 25 Januarie 2008 was die beskuldigde op parool vrygelaat tot 21 November 2008. Op 18 Augustus 2008 is hy egter weer tot die gevangenis toegelaat om die oorblywende 96 dae van sy straf uit te dien, omdat hy die voorwaardes van sy parooltoesig verbreek het en op 21 November 2008 is hy vrygelaat by die verstryking van sy vonnis. Die huidige oortreding is net meer 5 maande later begaan.

Dit is duidelik uit die oorkonde in die onderhawige saak dat die landdros die omstandighede waaronder die misdryf gepleeg is en die geringe waarde van die gesteelde goedere, bykans buite rekening gelaat het en weinig aandag gegee het aan die persoonlike belange van die beskuldigde. Die landdros het inderdaad die individualisering van die straf opgeoffer ten gunste van die beskerming van die gemeenskap se belang. In hierdie proses het die landdros 'n vonnis gevel wat klaarblyklik buite verhouding swaar was tot die misdryf in die onderhawige geval.
Die landdros het inderdaad in sy poging om die gemeenskap te beskerm, uit die oog verloor dat 'n behoorlike balans gehandhaaf moet word tussen die erns van die misdryf, die belange van die gemeenskap en die belange van die beskuldigde.

Dit volg dat die landdros Yi mistasting begaan het en dat dit hierdie Hof derhalwe vry staan om met die vonnis in te meng. Daar is ernstige oorweging daaraan gegee om die saak na die landdros terug te verwys om van nuuts af vonnisoplegging te oorweeg. Gegewe die druk werkslading waaronder die laer howe gebuk gaan en die feit dat so *n stap die finale afhandeling van die saak verder sal vertraag, het hierdie Hof egter besluit om self 'n gepaste vonnis op te le.

In die omstandighede van die onderhawige saak sou hierdie Hof, indien dit die vonnisoplegger was, gebruik gemaak het van die bepalings van artikel 285 van die Wet en 'n vonnis van periodieke gevangenisstraf opgele het. Daar was ongelukkig egter reeds'n lang vertraging en die beskuldigde het nou reeds ongeveer 10 maande gevangenisstraf uitgedien.

Die voglende bevel word derhalwe gemaak:
1.	Die beskuldigde se skuldigbevinding aan huisbraak met die opset om te steel en diefstal word bekragtig.

3. 	Die Sipier van die gevangenis waar die beskuldigde aangehou word, word gelas om die beskuldigde onmiddellik op die aanklag wat die onderwerp van hierdie uitstpraak uitmaak, te ontslaan en om die beskuldigde onmiddellik vry te laat tensy hy op enige ander klagte(s) verhoorafwagtend is of gevangenisstraf uitdien.

A M DE SWARDT, WnR

Ek stem saam

						L BOZALEK, R

						24 MAART, 2010