IN DIE HOE HOF VAN SUID-AFRIKA (WES-KAAP HOE HOF, KAAPSTAD)

SAKENOMMER: 10935/2007 8064/2008
In die saak tussen:

en

UITSPRAAK GELEWER OP 01 MAART 2012

GOLIATH, R:

[1] Die eiser is Wellington Kooperatiewe Wynkelder Beperk, 'n kooperasie wat in terme van artikel 28 van die Kooperasiewet, 1981 (Wet nr 91 van 1981), met regspersoonlikheid beklee is, met hoofplek van besigheid gelee te Stokerweg, Wellington, Wes-Kaap Provinsie.

[2] Die verweerder is Overhex Wines International (Edms) Beperk, 'n privaat maatskappy wat behoorlik gei'nkorporeer en in terme van die wette van die
Republiek van Suid-Afrika met geregistreerde adres te Overhex Privaat Kelder, Worcester, Wes-Kaap Provinsie geregistreer is.

[3] Hierdie aangeleentheid spruit voort uit twee aksies welke, aksies gekonsolideer is. Die eiser ("Wellington") vorder betaling in vir wyn wat verkoop en gelewer is aan verweerder ("Overhex") in beide aksies. Die hoofeis van Wellington is tot 'n groot mate nie in geskil nie. Overhex erken aanspreeklikheid teenoor Wellington ten opsigte van die hoofeis in die som van R1009 650.79.

[4] Overhex het egter 'n teeneis ingestel vir betaling van skadevergoeding weens beweerde kontrakbreuk deur Wellington en eis 'n bedrag van R979 602.44. 'n Gedeelte van die hoofeis in die bedrag van R49 163.87 is egter in geskil welke bedrag die verkoopprys verteenwoordig van ongeveer 11 000 liter wyn wat deel vorm van die wyn waarna in die teeneis verwys word. Overhex erken dat die 11 000 liter wyn bestel was teen 'n koopprys van R49 163.87 en dat dit wel gelewer is, maar ontken dat die 11 000 liter wyn voldoen het aan die terme van die kontrak.

[5] Gevolglik in 'n neutedop beteken dit dat indien Overhex se teeneis slaag, sal Wellington geregtig wees op vonnis in die bedrag van R1 009 650.79. In die alternatief, indien Overhex se teeneis van die hand gewys word, sal Overhex aanspreeklik wees vir 'n bedrag van R1 009 650.79 plus die addisionele R49 163.87 synde 'n somtotaal van R1 058 814.66.
[6] Die partye se onderskeie eise spruit voort uit verskillende kontrakte. Die partye het ooreengekom dat Overhex gaan begin om getuienis met betrekking tot die teeneis aan te bied aangesien die sukses al dan nie van die teeneis sal bepaal of die addisionele bedrag van R49 163.87 wel betaalbaar is.

[7] Op 15 Januarie 2007 het Wellingon, verteenwoordig deur mnr G Boersen en mnr C Smith en Overhex, verteenwoordig deur mnr J Rossouw, 'n ooreenkoms aangegaan in terme waarvan Wellingon vir Overhex 'n versnitwyn sou maak bestaande uit verskillende komponente. Die volgende feite is gemeensaak:
(a) Die versnitwyn sou bestaan hoofsaaklik uit Cabernet Sauvignon en Shiraz.
(b) Die wyn is bestem vir uitvoer na 'n oorsese mark.
(c) Die wyn sou by wyse van die "bulk" filtrasie metode filtreer word.

(e) Die wyn is op 2 Maart 2007 deur Wellington in tenkhouers gelaai synde die "tenktydstip".
(f) Die wyn is uiteindelik uitgevoer en aan Kingsland Wines and Spirits ("Kingsland") verkoop, waar dit in 'n gebrekkige toestand in Engeland aangekom het.

[9] Overhex beweer verder dat Kingsland verplig was om 68010 bottels wyn te vernietig en dus skade gelei het ten opsigte daarvan. Verder, dat Overhex gevolglik nie betaling van die koopprys van Kingsland ontvang het nie en dat Overhex regtens aanspreeklik is vir Kingsland se skade. Overhex het gevolglik skade gelei in die bedrag van R979 602.44 soos uiteengesit in die teeneis. Wellington ontken kontrakbreuk asook kousaliteit en ontken enige aanspreeklikheid.

[12] Dit blyk egter dat die wyn nie volgens Kingsland se spesifikasies is nie, aangesien dit deur 'n "bulkflow" filtrasie proses is en nie die "cross-flow" metode nie. Beide partye erken dat hulle ooreengekom het om die "bulkflow" metode te gebruik. Dit is teenstrydig met Kingsland se vereistes. Ten spyte van hierdie afwyking, het een tenk die verskepingsproses oorleef. Die vraag ontstaan dus, wat het met die ander twee tenks skeef geloop?

[13] Twee deskundiges, mnr Ellis en mnr Theron het namens die partye getuig ten einde hul opinie te gee oor wat tot die verlies gelei het. 'n Monster wyn is deur Overhex aan mnr Theron gestuur in April 2007 nadat dit in Engeland gearriveer het. Mnr Ellis se monster is voor verskeping getrek en deur Wellington aan horn versend vir analise. Die hoof geskil in hierdie aangeleentheid het dus gewentel om die vraag of die wyn oksidasie of hergisting ondergaan het.

[17] Oksidasie is die proses waar suurstof met wyn komponente reageer en 'n negatiewe impak op die gehalte van die wyn het. Die eienskappe van oksidasie in wyn is 'n kleurverandering, verlies aan geur en 'n heuningagtige reuk weens die vorming van asetaldehied. Geen koolsuurgas word tydens oksidasie geproduseer nie.

[20] Gedurende April 2007 is 'n monster uit Engeland teruggestuur en deur mnr Theron namens Overhex getoets. Met ondersoek het hy 'n verbruining in die wyn waargeneem. Op die neus was 'n konfytagtige reuk en geen koolsuuurgas is waargeneem op smaak nie. Mnr Theron het geen mikro-biologiese of wetenskaplike analise van die wyn gedoen nie. Na sy oordeel op grond van sig, neus en mond, het oksidasie plaasgevind.

[29]   In die omstandighede word die volgende bevele hierin verleen:
(1) Die verweerder se Teeneis onder saaknommer 10935/2007 word van die hand gewys met koste; en
(2) Die verweerder word gelas om die volgende aan eiser te betaal:

(a)    betaling in die bedrag van R1 058 814.66;

(b) betaling van rente op R1 058 814.66 bereken teen 

(c) betaling van die eiser se koste van die aksies onder sakenommers 10935/2007 en 8064/2008, insluitende die koste van die voorbereiding en verskyning van mnr Ellis.

P L GOLIATH
REGTER